T

Nguồn mình đã đọc

Những nơi mình lấy ý tưởng ra, và thứ mình rút được từ mỗi nơi.

⏱ Khoảng 8 phút đọc

Gần như không có ý nào trong trang này là của mình nghĩ ra. Mình chỉ thử chúng trên chính mình, giữ lại thứ chạy được, và bỏ thứ không chạy.

Đây là chỗ mình lấy chúng. Mình ghi kèm thứ mình thật sự rút được từ mỗi nguồn, vì danh sách link suông thì ở đâu cũng có.

Ý tưởng gốc

NguồnMình lấy được gì
Stephen Krashen — sách đọc miễn phí ngay trên trang của ông: Principles and Practice in Second Language Acquisition và The Power of ReadingÝ "nội dung dễ hiểu": ngôn ngữ vào được là ngôn ngữ bạn hiểu được, không phải ngôn ngữ bạn học thuộc. Cuốn thứ hai là lý do mình bắt đầu đọc truyện thay vì học sách giáo trình.
Paul Nation — trang tải miễn phí gần như toàn bộ bài báo của ông, có cả bản dịch tiếng Việt của cuốn What do you need to know to learn a foreign language?Bốn mảnh ghép và toàn bộ mấy con số ở bài Bao nhiêu từ là đủ. Đây là nguồn thực dụng nhất mình tìm được.
Michael Lewis — The Lexical Approach (1993). Bản tóm tắt miễn phí: Learning language in chunks của CambridgeÝ rằng tiếng Anh được ghép từ mảng có sẵn, không phải từ ngữ pháp cộng từ vựng. Dẫn thẳng tới bài Cụm từ đi kèm.
Refold — lộ trình immersion, bản đọc miễn phíCách chia giai đoạn rõ ràng, và ý "đừng nói sớm". Mình không theo hết, nhưng nó là thứ giúp mình bớt hoang mang nhất trong năm đầu.
Antimoon — trang cũ, giao diện xấu, nội dung thậtÝ nhặt nguyên câu thay vì nhặt từ rời. Hai người viết trang này tự học tiếng Anh tới mức gần như bản xứ và ghi lại rất thẳng thắn.

Mình không theo trọn vẹn nguồn nào

Mỗi nguồn ở trên đều có phần mình bỏ.

Krashen gần như bác bỏ hoàn toàn việc học có chủ đích — mình thấy Anki và mấy tuần ngữ pháp có ích thật. Refold thì có những quy tắc mình thấy quá cứng.

Nếu bạn theo một hệ thống nào tới mức không dám lệch, khả năng cao bạn đang tối ưu cho hệ thống chứ không phải cho mình.

Nghiên cứu gốc mình có trích số liệu

Mỗi bài trong trang này có phần Nguồn cho bài này ở cuối, dẫn tới đúng nghiên cứu mà con số trong bài lấy ra. Đây là danh sách gom lại, tất cả đều tải về đọc miễn phí được:

Nghiên cứuCho ra con số nào
Hu & Nation (2000). Unknown vocabulary density and reading comprehensionMốc 95% và 98% độ phủ từ vựng
Nation (2006). How large a vocabulary is needed for reading and listening?6.000–7.000 họ từ để nghe, 8.000–9.000 để đọc
Nation (2007). The four strandsKhung bốn mảnh ghép
Nation (1989). Improving speaking fluencyBài tập 4/3/2
Nation. Principles guiding vocabulary learning through extensive readingKhoảng 1.000 họ từ mỗi năm trong lớp học
Browne (2014). A New General Service List2.800 từ NGSL phủ hơn 92% văn bản
Phonological processes in English connected speech (2025)Năm hiện tượng làm câu biến dạng khi nói nhanh
Common mistakes in pronouncing English consonant clusters: Vietnamese learners (2022)~60% lỗi cụm phụ âm của người Việt là bỏ phụ âm thứ hai
A Systematic Review of Research on the use of Shadowing (2025)Hai giai đoạn khi bắt chước theo
Cambridge English. How long does it take to learn a language?Số giờ học có hướng dẫn cho từng bậc CEFR

Chỗ nào là nghiên cứu, chỗ nào là của mình

Con số nào có trích nguồn thì đó là nghiên cứu, bạn kiểm chứng được.

Con số nào không có nguồn — số giờ mình học, số thẻ mình xóa, số trang mình đọc — là trải nghiệm riêng của mình. Nó có ích để bạn hình dung, nhưng nó không phải bằng chứng cho bất cứ điều gì.

Danh sách từ và kho ngữ liệu

NguồnDùng để
NGSL2.800 từ thông dụng nhất, tải miễn phí. Mình dùng để quyết định từ nào đáng làm thẻ.
LextutorDán một đoạn văn vào, xem nó nằm ở mức tần suất nào. Cách nhanh nhất để biết một cuốn sách có quá khó với mình không.
COCAKho ngữ liệu tiếng Anh Mỹ. Tra xem một cách nói có thật sự phổ biến không.

Từ điển

Mình nói kỹ về cách chọn ở bài Từ điển đơn ngữ. Đây là các quyển cụ thể:

  • Oxford Learner's Dictionaries — định nghĩa viết bằng vốn từ giới hạn. Quyển đầu tiên nên chuyển sang.
  • Merriam-Webster Learner's — tương tự, thiên tiếng Anh Mỹ, nhiều câu ví dụ hơn.
  • Longman — có đánh dấu những từ thuộc nhóm thông dụng nhất, tiện để biết một từ có đáng học không.
  • ozdic — từ điển cụm từ đi kèm. Nhỏ, xấu, cực kỳ hữu dụng.
  • SkELL — không giải nghĩa, chỉ đưa ra câu thật từ kho ngữ liệu.
  • Forvo — nghe người thật ở nhiều vùng phát âm một từ.
  • YouGlish — nghe một từ hoặc một cụm trong hàng trăm video thật.

Nguồn nghe và đọc

Nguyên tắc của mình vẫn là chọn ít, dùng sâu. Danh sách này để bạn chọn ra một cái, không phải để lưu hết.

Cho người mới:

  • BBC Learning English — có lộ trình theo bậc, có kịch bản cho mọi bài.
  • VOA Learning English — tin tức đọc chậm, dùng vốn từ giới hạn khoảng 1.500 từ. Có kèm bản chữ.
  • ELLLO — hàng nghìn đoạn hội thoại ngắn, nhiều giọng khác nhau, có kịch bản và chia theo cấp độ. Đây là nguồn mình dùng để chép chính tả.

Đọc:

  • Extensive Reading Foundation — danh sách truyện viết lại cho người học, chia theo cấp độ. Đây là lối vào an toàn nhất.
  • Project Gutenberg — sách hết bản quyền, miễn phí. Lưu ý là phần lớn là sách cũ, văn khó hơn tiếng Anh đời thường.

Trung cấp trở lên: bất cứ thứ gì bạn thật sự muốn xem. Điều kiện duy nhất là có phụ đề tiếng Anh chuẩn, để còn xem lại được chỗ mình nghe hụt.

Công cụ khai thác nội dung

Công cụVai trò
AnkiÔn lại theo khoảng cách giãn dần. Miễn phí trên mọi nền tảng trừ iPhone.
Hướng dẫn cài FSRSThuật toán mới trong Anki, ít lần ôn hơn mà nhớ như cũ. Bật trong phần tuỳ chọn bộ thẻ.
DdictTra từ ngay trên trang đang đọc. Công cụ mình dùng nhiều nhất.
ReadlangĐọc web và sách ngay trong trình duyệt, nháy vào từ là ra nghĩa, lưu lại được.
asbplayerĐồng bộ phụ đề với video, cắt được cả câu và đoạn âm thanh mang sang Anki. Miễn phí, mã nguồn mở.
Language ReactorPhụ đề đôi và tra từ ngay trên các nền tảng xem phim. Bản miễn phí đủ dùng.
TatoebaKho câu ví dụ có bản dịch, tìm được câu thật chứa từ mình đang học.

Tìm người sửa và người nói cùng

  • italki — gia sư trả phí theo buổi, giá rất chênh nhau tùy người dạy.
  • Các app trao đổi ngôn ngữ — miễn phí, đổi lại bạn dạy tiếng Việt cho họ. Chất lượng rất thất thường.
  • Cộng đồng người học trên các diễn đàn — chỗ tốt để nhờ đọc giúp một đoạn viết ngắn.