T

Từ vựng & Anki

Cách mình nhớ từ bằng câu thật, và cách mình suýt bỏ Anki hai lần.

⏱ Khoảng 4 phút đọc

Vì sao mình bỏ cách học list từ vựng

Mình từng có một cuốn sổ chép từ mới. Mỗi dòng một từ, kèm nghĩa tiếng Việt.

Vấn đề lộ ra khi mình gặp lại chính những từ đó trong câu thật. Mình biết concern nghĩa là "mối quan tâm". Nhưng gặp câu "To whom it may concern" thì mình chịu.

Một từ có nhiều nghĩa tùy ngữ cảnh, đi với những giới từ nhất định, và mang sắc thái mà một bản dịch ngắn không nói hết được.

Nên mình đổi: học cả câu, không học từ lẻ.

Về sau mình đi thêm một bước nữa: với mỗi từ, nhặt luôn ba tới năm cụm mà nó hay đi cùng. Mình viết riêng ở bài Cụm từ đi kèm.

Cách mình tạo thẻ

Quy trình rất đơn giản. Trong lúc nghe hoặc đọc, mình gặp một câu mà chỉ có đúng một thứ mình chưa biết. Mình lấy nguyên câu đó làm thẻ.

Chỉ một chỗ lạ mỗi thẻ

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất mình học được.

Một câu có ba từ lạ không dạy bạn ba từ. Nó làm bạn không nhớ được từ nào cả, vì bạn không có đủ ngữ cảnh để đoán bất cứ từ nào trong đó.

Một thẻ của mình gồm gì

  • Mặt trước: nguyên cả câu, tô đậm từ cần nhớ.
  • Mặt sau: nghĩa của từ đó. Nếu được thì dùng nghĩa tiếng Anh. Thêm phần đọc to nếu có.
  • Không nhồi nhiều từ vào chung một thẻ.

Mình dùng Ddict để tra ngay trên trang, rồi chép câu và nghĩa sang Anki. Ddict không tự đẩy thẻ sang Anki được, nên bước này mình làm tay. Nghe thì phiền, nhưng chính lúc gõ lại câu đó mình đã nhớ nó thêm một lần.

Cài đặt Anki mình đang dùng

Thiết lậpMình đểVì sao
Thẻ mới mỗi ngày10Đủ để tiến, không đủ để ngợp
Giới hạn ôn mỗi ngày200Chặn không cho ngày dồn thẻ bùng nổ
Thuật toánFSRSÍt lần ôn hơn mà vẫn nhớ được như cũ
Learn aheadTắtTránh bị dồn thẻ vào cuối ngày

Ba quy tắc mình rút ra sau khi suýt bỏ cuộc

1. Ôn mỗi ngày, kể cả ngày lười. Mình bỏ ba ngày, số thẻ đến hạn gấp đôi. Nhìn con số đó là mất hết động lực. Ngày nào quá bận thì mình ôn 5 phút cũng được, miễn là có mở.

2. Xóa thẻ không thương tiếc. Thẻ nào ba lần liên tiếp mình không nhớ nổi thì thẻ đó có vấn đề, không phải mình dốt. Thường là do câu quá dài, hoặc có tới hai chỗ lạ. Mình xóa hoặc viết lại.

3. Anki phục vụ việc nghe và đọc, không thay thế chúng. Nếu tuần nào mình ôn thẻ nhiều thời gian hơn nghe và đọc, mình biết mình đang đi sai hướng.

Từ nào đáng làm thẻ

Không phải từ lạ nào cũng đáng. Mình lọc bằng hai câu hỏi: từ này có nằm trong khoảng 5.000 từ phổ biến nhất không, và mình đã gặp nó lần thứ mấy?

Lý do đằng sau bộ lọc đó nằm ở bài Bao nhiêu từ là đủ.

Về các bộ thẻ tải sẵn trên mạng

Học thẻ do người khác làm kém hiệu quả hơn nhiều so với thẻ tự tạo, vì bạn không có ngữ cảnh gốc — bạn không nhớ mình đã gặp câu đó ở đâu.

Ngoại lệ duy nhất mình thấy hợp lý là một bộ từ vựng nền khoảng 2000 từ, dùng trong vài tháng đầu.